W związku z wejściem w życie od 1 stycznia 2026 r. nowych przepisów rozszerzających katalog okresów wliczanych do stażu pracy dla celów nabywania prawa do świadczeń i uprawnień pracowniczych przedstawiamy podsumowanie najważniejszych informacji.
Staż pracy na nowo – co to oznacza
Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące stażu pracy.
1. Staż pracy a staż emerytalny – TO NIE TO SAMO.
Nowe przepisy wpływają na wymiar:
- urlop wypoczynkowy
- dodatki stażowe
- nagrody jubileuszowe
- inne świadczenia zależne od stażu pracy
Nowe przepisy NIE DOTYCZĄ stażu emerytalnego.
Nie wpływają na:
- zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym
- prawo do emerytury
- sposób obliczania jej wysokości
Te kwestie nadal regulują odrębne przepisy.
2. Staż pracy po zmianach przepisów – co się liczy, a co nie?
Do stażu pracy ZALICZA SIĘ okresy:
– podlegania ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu i rentowym), np. z tytułu:
- umowy o pracę,
- umowy zlecenia,
- prowadzenia działalności gospodarczej,
– korzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek społecznych, ale pozostawania ubezpieczonym (np. tzw. wakacje składkowe – składki finansowane z budżetu państwa, "ulga na start").
Okresy nieskładkowe – choroba przy zleceniu lub działalności
Za okres opłacania składek uznaje się nie tylko faktyczne ich regulowanie, ale TAKŻE czas pobierania wynagrodzenia za niezdolność do pracy spowodowaną chorobą oraz okres pobierania zasiłków.
Oznacza to, że jeśli przedsiębiorca lub zleceniobiorca korzystał np. z zasiłku chorobowego, ten czas również wlicza się do stażu pracy.
Do stażu pracy NIE SĄ ZALICZANE przerwy, w których nie istniał żaden tytuł do ubezpieczeń społecznych.
Do stażu pracy NIE LICZĄ SIĘ okresy objęte wyłącznie składką zdrowotną (bez składek emerytalnych i rentowych), chyba że przepisy wyraźnie uznają dany okres za okres aktywności zawodowej.
Wyjątek: "ulga na start":
- opłacasz tylko składkę zdrowotną,
- prowadzisz działalność gospodarczą,
- okres ten może być wliczony do stażu pracy.
3. Umowa o pracę i zlecenie jednocześnie a staż po nowemu:
- tego samego okresu NIE zalicza się podwójnie – nawet jeśli były dwa tytuły zatrudnienia,
- okres ten traktowany jest jako jeden okres ubezpieczenia, mimo że składki mogły być odprowadzane jednocześnie z etatu i zlecenia,
- kluczowe znaczenie ma opłacanie składek społecznych – wystarczy, że były one opłacane z co najmniej jednego tytułu.
Nowe przepisy nie wprowadzają „podwójnego stażu”, ale porządkują zasady zaliczania okresów aktywności zawodowej i ułatwiają ich dokumentowanie na podstawie zaświadczeń z ZUS.
4. Staż pracy a ZUS:
Zaświadczenia ZUS:
- są wydawane na wniosek ubezpieczonego, złożony za pośrednictwem profilu PUE/eZUS. Możesz go wysłać do ZUS WYŁĄCZNIE elektronicznie,
- są dostępne w PUE/eZUS od 1 stycznia 2026 r.,
- zamiast własnoręcznego podpisu mogą zawierać nadruk imienia i nazwiska wraz ze stanowiskiem służbowym osoby uprawnionej do ich wydania (podpis elektroniczny)
Jaki złożyć wniosek?
- żeby potwierdzić składki SPRZED 1 stycznia 1999 – formularz US-7
- żeby potwierdzić składki OD 1 stycznia 1999 – wniosek USP
UCZNIOWIE i STUDENCI a ZUS
Umowy zlecenia wykonywane przez UCZNIÓW i STUDENTÓW do 26. roku życia - ZUS NIE WYDA zaświadczenia o okresie pracy, ponieważ umowy te NIE PODLEGAJĄ ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym
Brak składek = brak danych w ZUS
Co to oznacza w praktyce?
Staż pracy można potwierdzić innymi dokumentami, takimi jak np.:
- zaświadczenie od zleceniodawcy,
- sama umowa zlecenia,
- rachunki lub inne wiarygodne dokumenty potwierdzające wykonywanie pracy.
Po przedstawieniu powyższych dokumentów pracodawca powinien zaktualizować uprawnienia pracownicze, jednak każdorazowo ocenia ich wiarygodność.
5. Ile czasu na złożenie dokumentów do stażu pracy po zmianach przepisów?
Pracownicy mają 24 miesiące na dostarczenie dokumentów potwierdzających dodatkowe okresy aktywności zawodowej. Termin liczony jest od wejścia przepisów w życie i liczony jest w zależności od sektora zatrudnienia:
- sektor publiczny – od 1 stycznia 2026 r.
- sektor prywatny – od 1 maja 2026 r.